woensdag 26 juni 2013

‘Mevrouw, ga toch naar huis, lekker koken…’

Het is alweer meer dan tien jaar (!) geleden dat Pim Fortuyn deze opmerking maakte tegen een televisie-verslaggeefster. Het was natuurlijk als belediging bedoeld, maar ik heb het altijd een mooie uitspraak gevonden. Want eigenlijk... is dit het beste advies dat je iemand kunt geven. Van koken word  je (ik tenminste) erg gelukkig.

Als ik een stressdag heb, zeg ik het wel eens tegen mezelf: ‘Mevrouw, ga toch naar huis, lekker koken…’ En dat ga ik dan vervolgens doen.
 Sinds kort voel ik me trouwens EXTRA in mijn nopjes als ik kook, want ik weet inmiddels dat het méér is dan alleen iets waar je blij van wordt. Koken is namelijk - hou je vast - een politieke daad. Tenminste, dat beweert Michael Pollan, auteur van het boek 'Een pleidooi voor echt eten'. En ik ben het hartgrondig met hem eens!


Zijn filosofie is simpel: 'Eet ECHT voedsel. Niet teveel. Vooral planten'.


Hij hanteert hierbij vijf vuistregels:
- Koop niets wat je overgrootmoeder niet als voedsel zou herkennen.
- Mijd voedingsmiddelen die ingrediënten bevatten die onbekend zijn, niet zijn uit te spreken, meer dan vijf in getal zijn of die fructoserijke maïsstroop bevatten.
- Mijd voedingsproducten die goed voor de gezondheid beweren te zijn.
- Winkel niet in het midden van de supermarkt, maar in de periferie, waar de verse producten staan.

-  Blijf liever helemaal weg uit de supermarkt en ga naar een boerenmarkt.

Een man naar mijn hart!  Zijn boek kende ik al.
Nu was er bij Altijd Wat ook nog een item over hem. Dat kun je
hier bekijken.

Het onderwerp gezonde voeding staat momenteel sowieso in de belangstelling. Bij Focus is een serie documentaires bezig, getiteld: Wie maken je dik? Het antwoord lijkt simpel, dat doen we natuurlijk zelf. Toch ligt het in werkelijkheid iets gecompliceerder. De voedselindustrie blijkt meer invloed te hebben op de toename van overgewicht dan we denken. Het grootste deel van wat in de supermarkt in de schappen ligt, is  kant- en klaar en bewerkt. Steeds meer mensen weten niet meer hoe ze op een normale manier zelf een gezonde maaltijd moeten klaarmaken. We vertrouwen op gezondheidslabels als 'Ik kies bewust', maar weten zelf niet eens meer wat er in ons eten zit.  

De voedselindustrie maakt handig gebruik van die onwetendheid. Ze bombardeert ons de laatste tijd bijvoorbeeld met allerlei trendy lightproducten, waarbij ons wordt voorgehouden dat we die nodig hebben om slank en gezond te blijven. Het tegendeel blijkt nu waar: in lightproducten wordt vet bijvoorbeeld vaak vervangen door suiker. De obesitasepidemie is hierdoor alleen maar toegenomen! Ook diabetes komt steeds vaker voor, niet alleen bij volwassenen, maar ook bij kinderen.


Je kunt zeggen: 'Dat kinderen dik worden, is de schuld van de ouders'. Maar misleidende reclame neemt steeds agressievere vormen aan. Commercials richten zich vaak op kinderen, die dan vervolgens bij  hun ouders gaan zeuren om ongezond voedsel. Of de ouders wordt wijsgemaakt dat het product goed is voor hun kind. In de Verenigde Staten heeft 1 op de 10 kinderen nu al obesitas.
(Overigens is er een lobby gestart tegen kindermarketing. Je kunt dit burgerinitiatief steunen door hier je handtekening te zetten.)

Eerlijk gezegd ben ik best een beetje geschrokken van die documentaires. Ik wist wel dat suiker slecht voor je was, maar niet dat het zó desastreus was!.
Ik at al een stuk minder vlees. Nu let ik ook meer op suiker en bewerkt voedsel, en doe mijn best om tachtig procent van mijn voedsel uit planten te laten bestaan. Zie hier het voorlopige resultaat:



  




 Wat is politiek bedrijven toch leuk!


Weet je wat: we doen hem gewoon NOG een keer:

 

zaterdag 22 juni 2013

Repair

Repareren... tegen dit onderwerp zat ik het meest aan te hikken (vandaar dat ik het een weekje had uitgesteld), want hierin ben ik zelf het slechtst.

Ik zorg wel dat spullen onderhouden en gerepareerd worden, maar laat dat meestal door vakkundige schoen-, kleer- en fietsenmakers doen. Dit alles onder het motto : 'Schoen-, kleer- en fietsenmakers moeten ook leven!'
Dat klinkt misschien heel sympathiek en solidair, maar in werkelijkheid is het natuurlijk vooral omdat ik lui, ongeduldig en motorisch gestoord ben. En omdat ik heel snel ga vloeken als naaimachine, hamers, boren of bandenlichters niet doen wat ik wil. Omdat ik dan de neiging krijg om uit frustratie met dingen te gaan gooien...



Je snapt dat het me moeite kost om deze bekentenis te doen. Want het is natuurlijk van den zotte dat een vrouw die zo hard roept dat ze meer zelfvoorzienend wil leven, niet met een naaimachine overweg kan, anderen haar band laat plakken, en meneer F. haar handkofffiemolen aan de muur laat schroeven. Ik schaam mij diep...





Maar ik beloof beterschap.

dinsdag 18 juni 2013

Het leven slooft zich weer uit vandaag...

Zo was het nog eind maart, tijdens onze Groendag:



Toen... eind april, begin mei, barstte een groene tornado los in onze straat. En hadden we zomaar ineens tulpen en magnolia!



Toen die uitgebloeid waren, kregen we er irissen en judaspenning voor in de plaats.





Nu zijn de irissen uitgebloeid, maar bloeien salie en kamperfoelie.



Om me heen zie ik hommels, mezen, merels... en raak niet uitgekeken. Een merel begint héél dichtbij op een tak te zingen.

Het leven slooft zich weer behoorlijk uit vandaag.

vrijdag 14 juni 2013

FF geen plastic...

Eigenlijk was ik toe aan stap 4 van het Recycle-proces: Repair.  Maar die stel ik uit tot volgende week. Eerst maar eens een verslag - in foto's - van mijn pogingen om plastic een weekje in de ban te doen.


Maandag  

Courgette, een prei en... vissticks (Aan die overbevissing doe ik volgende week wel weer wat. Of, om Frasier maar eens te citeren: 'Ja hoor eens, ik kan maar aan één slechte eigenschap tegelijk werken.') 

Des Avonds  bij de ukuleleclub lagen er o.a. marsen op tafel, en toen we een heel moeilijk nummer gingen instuderen - Spanish Romance - at ik uiteraard eerst een mars. Net dacht ik er pas aan dat die verpakking toch wel iets plasticcerigs heeft.


Dinsdag

Bosbessen voor de smoothies (in kartonnen doosje uit de diepvries) en twee biertjes. Verder leef ik deze week zoveel mogelijk uit mijn keukenkastjes, en eet ik groente uit de straat.


Woensdag

Daarstraks kwam mijn buuf weer langs met een papieren zak vol gejutte marktwaren, met daarbij twee wel zeer overrijpe avocado's. Er was haast geboden, dus ik heb meteen een lekkere guacemole in elkaar gedraaid. Het recept:


Met bruin brood, gevulde zoete paprikaatjes, chardonnay en patatas bravas had ik toen een heerlijk tapasmenu. (Helaas zat de broccoli die de buuf meebracht wel  weer in plastic. Ja, zelfs op de markt tapen ze dat arme kooltje helemaal in... Het is gewoonweg groente-mishandeling, en zou verboden moeten worden!)

Donderdag

Stoffen waszakjes voor de boodschappen.

Pittig wortel-kokos-soepje via Thuisafgehaald , in eigen meeneembakje.

Vrijdag
Meteen uit het werk ben ik ongegeneerd hedonistisch en decadent plasticfree wezen shoppen... Bij Foodelicious: Olijfolie in hervulbare fles alsmede deze (nogal prijzige) risotto in stoffen zak:


Daarna bij de Wereldwinkel bonbons gekocht voor mijn vader...


... en bij de Gimsel brood, snijbiet, trostomaatjes, raapstelen, en -  zowaar -  ook plasticloze bleekselderij (tip van de Verdubbeldame, ja, die consuminderaars zetten me de laatste tijd wel tot kopen aan! :-)) .

Ik sloot af met - ja, dat was de kers op de taart - een maaltijd bij restaurant Spirit. Je kunt daar aan het buffet je bord vol scheppen, daarna wegen ze het en berekenen op basis daarvan de prijs. Als je de zware dingen (zoals lasagna of gebakken aardappelen) links laat liggen, ben je dus vrij goedkoop uit.


www.spiritrotterdam.nl

 Voor 7,50 had ik:
- groene salade van o.a. groene asperges, doperwten, komkommer en snijbonen

- een stukje sushi
- quinoasalade met tofu, rucola, kiemen, avocado en radijs
- 2 bitterballen met een vulling van o.a.  pecanoten en parmezaan
- G-U-A-C-A-M-O-L-E (ja, heb nu de smaak te pakken) met rode paprika en mais


Na het verorberen van dit godenmaal was het mooi 'weest. De portemonnee ging voor de rest van de dag dicht, en ik tevreden  huiswaarts met mijn aankopen.



Zaterdag
Vandaag heb ik alleen wat noten gekocht op de markt, in papieren zakjes. Verder geen boodschappen gedaan. Wel gemaild naar o.a. Natuurmonumenten, want vandaag plofte hun tijdschrift 'Puur Natuur' op de mat ... - nee, echt! ... verpakt in plastic! Heb meteen ook wat andere bedrijven gemaild die mij al een tijdje in plastic verpakte post sturen.


Zondag
Overdag namen Meneer F. en ik mijn ouders mee op een tochtje naar het Bergsche Bos, ter gelegenheid van vaderdag. Op een terras aan het water maakte mijn vader blij zijn doosje bonbons open... bleek er toch nog een cellofaantje in te zitten, grrrr...

donderdag 13 juni 2013

Re-use

Net vroeg ik me af: wat is nou eigenlijk het verschil tussen hergebruik en recyclen? Check Wikipedia:

'Bij hergebruik wordt een voorwerp opnieuw gebruikt, al dan niet voor een ander doel. Bij recycling wordt een afvalstof omgezet in een nieuw product.'

Aha. Dus de plumeau die ik verwerkt heb in mijn fantasiebeest, is nog steeds een plumeau, alleen anders gebruikt, dus is het een voorbeeld van hergebruik...




... net als mijn afvaldraak, rommelmonster en petflesbloem-met-oogjes (al zijn de oorspronkelijke producten daar al iets moeilijker terug te herkennen)...




... en de door mijn groepje kinderen tot fantasiebeest getransformeerde plastic melkflessen.







Geinig zijn ze, hé? We hebben de hele middag zitten fröbelen...

Als je eenmaal gefocust bent op hergebruik, kom je steeds meer leuke ideeën tegen, youtube staat vol met leuke filmpjes. Wat je alleen al niet allemaal kunt maken van petflessen! (Dit gaat vaak al meer de kant op van recycling, want het worden totaal nieuwe producten.)


Ook (olijf-)blikken gebruik ik heel erg her: 




Bij de Chinese supermarkt neem ik altijd een gratis buurtkrantje mee. Ik verpak daar kadootjes in, en heb er onlangs nog een dienblad mee opgepimpt:


Onder hergebruik valt natuurlijk ook: weggeven en ruilen. Dus ben ik lid van de ruilwinkel ...



... en organiseer samen met mijn buuf een jaarlijkse Kleredag. Dan lopen buurvrouwen van diverse pluimage aan het eind van de dag helemaal tevreden rond te stappen in elkanders kleren: 



Eén van die buurvrouwen  maakte overigens pas nog een mooie lampion van een snoepzak. Die hangt gezellig bij ons in de boom:



Kortom, hergebruiken is gewoon hartstikke leuk om te doen. Dus: probeer het vooral, en Zegt Het Voort!

En hier vind je nog een heleboel handige hergebruiktips: 99 life hacks to make life easier .
Wie heeft er nog meer?

donderdag 6 juni 2013

Reduce

Reduceren of minderen heeft voor veel mensen een negatieve bijklank. Alsof je van alles moet 'laten' en niks meer 'mag'. Terwijl je ook zou kunnen zeggen: fijn, dat er niet zoveel meer HOEFT. 


Als je matigt met plastic, spullen, informatie, voedsel, verwachtingen of wat dan ook, merk je dat je leven een stuk simpeler wordt. En dat schept rust en ruimte, die je kunt gebruiken voor de dingen die je écht belangrijk vindt. In die zin ervaar je juist een enorme overvloed.
Het is niet voor niets dat de meeste religies een vasten-periode kennen. En dat veel mensen het zo lekker primitief, knus en  'basic' vinden om te kamperen.
 

Nou ben ik een vrij hedonistisch type, en er blijven heel veel dingen waar ik liever niet mee wil minderen, zoals lekker eten, boeken kopen, op terrasjes zitten en naar optredens van leuke bandjes gaan. Maar juist door met andere dingen te minderen, hou ik daar meer tijd en geld voor over. Zo heb ik er bewust voor gekozen om in deeltijd te werken en klein te wonen (waardoor ik automatisch ook weinig spullen heb).



Het boek 'Genoeg', van John Naish bracht me op nog meer ideeën. Over informatie zegt hij bijvoorbeeld: 'Je gaat toch ook niet de hele dag alle lichten laten branden en de kranen open laten staan, alleen omdat je beschikking over elektriciteit en water hebt? Waarom doen we dat dan wel met onze informatiekanalen? ' Dat was echt een eye-opener. De informatiedieetweek is me zo goed bevallen, dat ik er binnenkort weer eentje ga inlassen.

En als je eenmaal begint met reduceren, krijg je al gauw een soort domino-effect.

Neem nou de Zero Plastic Weekvorig jaar. Het enige wat ik deed, was een poging wagen om de hele week geen plastic te kopen of weg te gooien. Gewoon, om te kijken of het lukte.
Want:



Dus stond ik met mijn lunchtrommel bij de biologische slager: 'Doet u de ham hier maar in.' Ik voelde me belachelijk. Als vleeseter heb je een ecologische voetafdruk van hier tot Tokyo, en dan ga je pietluttig staan doen over een plastic zakje. Bij de slager durfde ik daarna niet meer met mijn bakjes aan te komen zetten. En daardoor ging ik vanzelf minder vaak naar de slager.

Maar helemaal stoppen met vlees, dat lukt me nog niet. Vorig jaar november tijdens de vegan challenge van Maarten Hunink besloot ik om alleen in het weekend nog vlees te eten. Daar ben ik tot op heden nog steeds niet altijd consequent in, maar het lukt me steeds beter.


Vorige maand las ik - ik schreef er al eerder over - het boek 'Goed eten' van Dorien Knockaert, die bezig is 4/5 veganist te worden. Nou vond/vind ik veganisten - ja, sorry hoor - vaak een beetje rare types. Dat komt zo: ik heb vroeger  een veganist gekend - zo'n graatmager type dat niet van lekker eten hield - die zelfs haar hond alleen salade en muesli gaf, de vuile dierenbeul!

Mijn vooroordeel werd verder versterkt door de onzin die veganisten verkochten in de media, zoals dat een mens van nature een herbivoor zou zijn. 'Wat een flauwekul', dacht ik, 'I
edereen weet toch dat de mens bovenaan in de voedselketen staat? Had je maar niet als prooidier geboren moeten worden. Vette pech voor de Bambi's en de Stampertjes! En no way dat ik de rest van mijn leven op groente ga knagen. Ik ben een mens en geen konijn!'



Wat geen enkele veganist die ik ken tot nu toe gelukt is, lukte Knockaert wel. Zij legde op een niet-belerende toon uit dat zowel de vlees- als de zuivelindustrie een enorme belasting zijn voor mens, dier en milieu. En dat het dus eigenlijk best een logische stap is om niet alleen met vlees, maar ook met zuivel te matigen. Net als de schrijfster ben ik verslaafd aan kaas (vooral die brokkelige overjarige), en het kost me nog steeds moeite om het als een luxe product voor zo af en toe te beschouwen, maar ik ben hard op weg.

(Gelukkig zijn er ook veel lekkere alternatieven, neem maar eens een kijkje bij Jonge Sla, of in De Plantaardige Keuken.)



En jullie? Wat hebben jullie allemaal al gereduceerd en versimpeld? En waar minderen jullie ABSOLUUT niet mee?

dinsdag 4 juni 2013

Refuse

Refuse, reduce, re-use, repair, recycle...

Dit zijn de vijf  'R'-en van recycling, zoals bezongen in dit prachtige lied, begeleid door - hoe kan het ook anders - de ukulele:



Vandaag las ik dat er nog een zesde is: 'Rethink'. Maar dat doe je in principe  bij elke stap, voordat je iets op de afvalberg dumpt. Het gaat ongeveer zo:


- Eerst stop je met het aanschaffen van spullen die je niet nodig hebt. (Refuse)
- Je kijkt kritisch naar de spullen die je al bezit en kijkt wat daarvan 'weg' kan. (Reduce)

- 'Weg' betekent niet  meteen weggooien, vaak kom je op een creatief idee om het op een andere manier te gebruiken (zodat je nóg minder hoeft te kopen) of kan je er anderen er nog een plezier mee doen (Re-use)
- Wat kapot is, en de moeite waard, krijgt eerst nog een tweede kans (Repair)
- Wat je echt niet meer aan de straatstenen kwijt kunt, kan wellicht omgevormd worden tot iets nieuws, zoals papier, plastic, glas, blik, compost (Recycle)


Wat er dán nog over is, kan in je vuilnisbak(je).

Er bestaan zelfs mensen op de wereld, die het lukt om helemaal geen afval over te houden, zoals ik vorig jaar al schreef in mijn blog
Zero Plastic Week. Ik was onder de indruk, maar vond ze ook een beetje griezelig.... 
De komende weken loop ik de vijf recyclestappen eens na, om te kijken wat ik er zelf van terecht breng, en wat nog te verbeteren valt.


 Deel 1: Refuse!

 
Als burger (lees: consument) word je de hele dag zo overvoerd met van alles en nog wat, dat je er niet onderuit komt om dingen te weigeren. Anders weeg je binnen no time 200 kilo en barst je huis uit zijn voegen!  En dingen weigeren... dat kan zomaar een sport worden.  Eigenlijk is het een ongelofelijke luxe dat er zoveel is om te kunnen weigeren. Een wereld vol overbodigheid ligt aan onze voeten! Zo kun je bijvoorbeeld:


- weigeren aan de mode mee te doen
- weigeren om elke dag de krant te lezen

- weigeren elke dag vlees te eten
- weigeren je leven te laten bepalen door status- en schoonheidsidealen

- weigeren een huis, auto, televisie of smartphone te kopen
- weigeren om fulltime te werken/carrière te maken
- weigeren rare verzekeringen af te sluiten, waar je toch nooit iets mee doet

- weigeren reclame te ontvangen (bv. dmv brievenbussticker of Adblock)
- weigeren producten te kopen die slecht zijn voor jezelf, het milieu of voor andere mensen
- weigeren om plastic tasjes aan te pakken

Het lukt me om de meeste dingen uit dit rijtje te weigeren, maar vooral de laatste twee blijven lastig.

Vorige week was ik bijvoorbeeld helemaal trots dat ik zo goed bezig was als Weekday Vegetarian. Ik had gekruide tofureepjes gekocht in de Chinese supermarkt , die echt heerlijk (beetje kipachtig) smaakten met paksoi en rijst, wat op zich al een wonder mag heten, want meestal smaakt tofu nergens naar. Euforisch moment, dus!



Maar die dingen zitten wel weer in plastic verpakt, en zijn ook niet bio, fair-trade, eco, lokaal of oecumenisch. Bovendien had ik nog meer boodschappen gedaan en was mijn canvas shopper vergeten. Dus vroeg ik om een plastic tasje. Tja... Mea culpa!

Er valt zoveel te weigeren, dat je soms niet weet waar je moet beginnen. Of dat je de boel weer een beetje laat versloffen. Dan kan het helpen om je even een week op één ding te focussen.
Aa
nstaande maandag gaat de Zero Plastic Week weer beginnen! Goed moment om in ieder geval het plastic-vermijd-beleid weer wat aan te scherpen, en leuke alternatieven te ontdekken. 




 










 

zaterdag 1 juni 2013

In de keuken van Grobelia

Net pastasalade op met o.a. het jonge  blad van fluitenkruid, paardenbloem, look zonder look, meidoorn, veldzuring en perzikkruid. En madeliefjes, voor de leuk. Allemaal geplukt in hond- en katvrije zones. Het smaakte lekker fris, helemaal niet bitter. Het is nu een half uur later en ik heb geen vergiftigingsverschijnselen. Maar mijn keuken begint er steeds meer uit te zien als die van Grobelia:


Ik moet eerlijk bekennen dat ik 'm toch wel een beetje kneep. Moest ineens denken aan die film 'Into the wild', waarin Chris Mccandless - alias Alexander Supertramp - stierf doordat hij de Hedysarum mackenziei verwarde met de Hedysarum alpinum. Toch wel een wat lullige manier om aan je eind te komen.


Dus heb ik eerst alles heel goed gedetermineerd. Daarna toch voor de zekerheid een heel klein hapje genomen, en een minuut of twintig gewacht. Nou heb ik de salade ook wel wat opgepimpt met dressing, pijnboompitten en zongedroogde tomaten. Met alleen de wilde planten vond ik 'm te saai.

Dit ter relativering van mijn wildplukhysterie: veel planten doen het goed als smaakmaker, maar je hebt er meestal geen volwaardige maaltijd aan. Dus ben ik blij dat de crisis voor mij nog niet het dieptepunt bereikt heeft, en ik voorlopig nog gebruik kan maken van  groenteboer en (super-) markt. Anders zou ik toch wat Schipholganzen de nek om moeten draaien, vrees ik.

De Keuken van het Ongewenst Dier

Ik was natuurlijk specifiek benieuwd naar - en een beetje angstig voor - fluitenkruid (wat lijkt op dollekervel, hondspeterselie en gevlekte scheerling, alle drie hartstikke giftig!) Maar ik had gelukkig de goeie, en het is me echt meegevallen: het smaakt een beetje zoals peterselie, selderij of kervel. Op die manier kan je het ook gebruiken. Het volgende wat ik wil gaan proberen is klaverblad, dat schijn je te kunnen gebruiken zoals spinazie.

To be continued, dus...