maandag 25 februari 2013

Lekker getikt

 

Tikkie, jij ben 'm: hoe vaak hebben we dit spel vroeger niet gespeeld ... Een groep volwassen Nederlanders heeft  besloten een oude gewoonte in ere te herstellen. Ze spelen nu al de hele maand februari tikkertje, met Nederland als schoolplein. Mensen schromen niet om de trein te pakken om iemand in een andere stad te 'overvallen'. Wie op tijd een boom weet te bereiken, is buutvrij voor een uur. Het spel duurt nu nog 4 dagen, dan moeten  we wachten tot februari 2014, voor het volgende Tikkie-spel.


Tikkie-initiatiefneemster Marieke van Dam vindt het doodzonde dat veel volwassenen het spelen verleerd hebben. Met haar Bureau Play wil zij daar verandering in brengen. 'We don't stop playing because we grow old, we grow old because we stop playing', is haar motto.


Via Twitter en Facebook trommelde de Spelende Vrouw andere prettig gestoorden op, en al gauw deden er mensen mee uit  Amsterdam, Haarlem, Zeist, Rotterdam, Amersfoort, Gouda en Utrecht. Marieke vermomde zich zelfs met een blonde pruik (mensen zouden haar gezicht kunnen herkennen van de sociale media) om tijdens een feest in Haarlem Janne Willems uit Zeist te kunnen tikken.

Voor meer ludieke ideeën, check de site van Bureau Play. Je kunt daar ondermeer lezen hoe je moet Buikschuiven, of Ondersteboven de wereld anders kunt bekijken. Je kunt er ook de 'Speelregels'  bestellen, een setje kaarten met opdrachten waarmee je van je leven een speeltuin maakt. Ook leuk om aan iemand kado te doen.

Zie ook de uitzending bij  Studio Max Live, over de Tikkie-groep.

En jullie? Spelen jullie nog wel genoeg?



zaterdag 16 februari 2013

Krokettenweekend




Valhalla schreef het al in haar blog: laten we stoppen met het eten van fabrieksvoer en de dingen gewoon in eigen hand nemen. Als je precies wilt weten wat er in je kroket zit, is er maar één manier: ze zelf maken! Omdat dit best een flinke klus is, zijn er nog maar weinig mensen die dat doen.

'Jammer is dat', schreef Marcus Huibers jaren geleden in de Volkskrant. 'Kroketten bakken is leuk, ontspannend, bevredigend, verrijkend, inzichtgevend en ook nog eens een probaat middel tegen velerlei soorten crisis, van relatie tot krediet. Van kroketten bakken wordt een mens gelukkig.' Daarna volgde het recept. Ik was zo enthousiast, dat ik dit geestige artikel met recept  meteen heb uitgeknipt en opgehangen, met het stellige voornemen er snel mee aan de slag te gaan.

Bijna vierenhalf jaar hangt het nu al boven mijn fornuis, en ik heb het vaak herlezen en er om gelachen, maar verder had ik er - shame on me - nog steeds niks mee gedaan.

Maar... vorig weekend heb ik geleerd hoe het moet! Mijn schoonvader, gepensioneerd banketbakker, zou mij eindelijk de fijne kneepjes van het kroketten bakken leren. Een vriend van mij  wilde het ook al heel lang leren, hij nam zijn vriendin en dochtertje mee, en we zijn allemaal komen logeren.

Inzichtgevend was het zeker: ik heb vier belangrijke dingen geleerd op het gebied van kroketten bakken. Het eerste wat ik leerde, is dat je er gerust twee dagen voor uit mag trekken.



Op de eerste dag maak je de ragout. Dat doe je met zijn tweeën, want je moet meel toevoegen aan gesmolten boter, en loeihetebouillon erbij gieten, en ondertussen - non-stop met een een garde blijven klutsen. Dat lukt je in je uppie alleen maar als je drie handen hebt. Kroketten maken is dus per definitie een sociaal gebeuren. Dat is het tweede wat ik leerde.

Het derde inzicht was dat je heel precies moet zijn met de hoeveelheden. Meestal kook ik een beetje op gevoel, bij kroketten maken is dat geen optie. We gebruikten voor de ragout 125 gram boter, 175 gram bloem, 850 cc zelf getrokken runderbouillon en 200 gram gekookt rundvlees (dat is ongeveer 250 gram ongekookt). Eerst de boter smelten in een pannetje, dan in één keer alle bloem erbij (het vuur blijft aan), blijven roeren met de garde. Je krijgt dan een soort  geelwitte vlokken (dit noemen ze een 'blanke roux'), waar je ook in één keer de gloeiend hete bouillon bij schenkt. Niet stoppen met roeren. Eerst zie je nog klontjes, maar als je door klutst zie je die ineens wegtrekken. Dan mag hij  van het fornuis af. Nadat je het fijngesneden rundvlees er doorheen hebt gemengd (en eventueel wat peper, zout en/of kruiden, maar mijn schoonvader had zo'n krachtige bouillon gemaakt dat het bij ons niet nodig was), laat je de ragout afkoelen en een nachtje in de koelkast opstijven.


De volgende dag ga je rollen. Ook dat is een sociale bezigheid, waarbij je familie, vrienden en buren kunt uitnodigen om te helpen. Groot dienblad met paneermeel in het midden, met een ijsschep bolletjes ragout erop kantelen, en rollen maar!  Doe steeds wat paneermeel op je handen, dan plakt het niet. En kneed er eerst een goede bal van, anders komen er scheurtjes in je kroket. Dat was het vierde inzicht... :-) Na het rollen een keertje door het eierbeslag halen, nog een keer rollen, dan worden ze goed stevig. De minder mooie hak je in drieën, daar rol je bitterballetjes van. Vooral kinderen vinden dit heel leuk om te doen.





Daarna kan het frituren beginnen. En als beloning voor het harde werken... het opeten! Er zijn maar weinig dingen op de wereld die lekkerder zijn dan een zelfgemaakte kroket of bitterbal. En uiteraard kregen we allemaal nog een bakje mee voor thuis.

Ons recept was dus iets anders dan in het eerder genoemde recept, waar kip en garnalen gebruikt werden. Wij maakten een klassieke ragout. En mijn schoonvader maakte - ambachtelijk als hij is - het paneermeel zelf, van oud brood. Er zijn verschillende manieren, en je kunt verschillende vullingen uitproberen. Paard, dat lijkt me wel een keer leuk! Het beste scharrelvlees wat er is!

Nou eet ik de laatste tijd steeds minder vlees, dus lijkt het me ook wel een uitdaging om een lekkere paddenstoelenragout als basis te nemen. Dat wordt het volgende project. Het recept hangt al boven mijn fornuis. :-)